Trive Yatırım tarafından yayımlanan piyasa analizine göre Avrupa Merkez Bankası Yönetim Konseyi, Berlin’deki iki günlük toplantısını bugün tamamlayarak para politikası kararını açıklayacak. Euro Bölgesi’nde ağustos ayı enflasyonu yıllık yüzde 3,3 ile Eylül 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkarken, temmuz ayında yüzde 2,9 olan enflasyondaki yükselişte enerji fiyatlarının etkili olduğu belirtildi. Enerji enflasyonu yüzde 10,3’ten yüzde 14,3’e yükselirken çekirdek enflasyon yüzde 2,5’ten yüzde 2,4’e, hizmet enflasyonu ise yüzde 3,3’ten yüzde 3’e geriledi.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının da bugün faiz kararını açıklayacağı belirtilen analizde, politika faizinin temmuz toplantısından bu yana yüzde 37 seviyesinde bulunduğu, gecelik borç verme faizinin yüzde 40, gecelik borçlanma faizinin ise yüzde 35,5 olduğu aktarıldı. Trive Yatırım, aynı petrol şokunun Avrupa tarafında enflasyon riski, Türkiye tarafında ise dezenflasyon sürecinin önündeki engel olarak değerlendirildiğini ifade etti.

Brent petrolün son işlem gününde yüzde 3,79 yükselerek varil başına 101,63 dolara, ABD ham petrolünün ise yüzde 3,91 artışla 96,67 dolara çıktığı belirtildi. Petrol fiyatlarındaki yükselişte ABD kuvvetlerinin beş İran tankerini hedef alması ve İran destekli Husilerin Suudi Arabistan’daki petrol tesislerine yönelik saldırılarının etkili olduğu kaydedildi. ABD’de motorin fiyatı galon başına 5,94 dolarla tarihi zirveye ulaşırken benzin fiyatı 4,22 dolara çıktı.

Analizde ABD tahvil piyasasında da yükseliş yaşandığı belirtilerek 10 yıllık ABD tahvil getirisinin yüzde 4,85’e, 2 yıllık tahvil getirisinin yüzde 4,42’ye yükseldiği aktarıldı. ABD’nin ana endekslerinin ise önceki işlem gününü yüzde 0,48 ile yüzde 0,77 arasında kayıplarla tamamladığı ifade edildi.

Yurt içinde BIST 100 endeksi son işlem gününü yüzde 0,70 artışla 14.505,48 puandan, BIST 30 endeksi ise yüzde 0,79 yükselişle 17.239,14 puandan tamamladı. İşlem hacmi 337,7 milyar liraya ulaşırken bankacılık endeksi yüzde 2,44 geriledi. Sanayi endeksi yüzde 1,12, teknoloji endeksi ise yüzde 1,17 yükseldi. Mali endeks yüzde 0,23, holding endeksi yüzde 0,26 geriledi.

Analizinde, ağustos ayında tüketici fiyatlarının aylık yüzde 1,84 arttığı ve yıllık enflasyonun temmuzdaki yüzde 31,75 seviyesinden yüzde 31,51’e gerilediği belirtildi. Aynı dönemde yurt içi üretici fiyat endeksindeki aylık artışın yüzde 2,57 olduğu ifade edildi. Motorin özel tüketim vergisinin eylülde litre başına 3 lira, ekimde ise 6 lira olarak kademeli şekilde geri gelmesinin ulaştırma kalemini önümüzdeki iki veride yukarı çekebileceği, Brent petrolün 100 doların üzerinde kalmasının da ithal girdi maliyetlerini artırabileceği değerlendirildi.

Orta Vadeli Program’da yıl sonu tüketici enflasyonu tahmininin yüzde 28,4’e yükseltilmesi ve tek haneli enflasyon hedefinin 2029’a ötelenmesinin dezenflasyon sürecinin daha uzun süreceğine işaret ettiği belirtildi. Analizde, mevcut tablo nedeniyle bazı uzman görüşlerinde faiz indiriminin öne çekilmesi için gerekli zeminin oluşmadığı ve faizin bu toplantıda da sabit tutulmasının beklendiği aktarıldı. Yatırımcı açısından karar metnindeki enerji kaynaklı maliyet baskısının geçici veya kalıcı olduğuna ilişkin ifadelerin önem taşıyacağı kaydedildi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin taşımacılık ve üretim tesislerinin doğrudan hedef alınmasıyla bağlantılı olduğu belirtilen analizde, Hürmüz Boğazı’ndan geçen petrol hacminin savaş öncesinde küresel petrol arzının yaklaşık beşte birine karşılık geldiği ifade edildi. Taşımacılık ve sigorta maliyetlerindeki artışın petrol fiyatları üzerinde etkili olduğu aktarılırken, bazı analistlerin kesintilerin sürmesi halinde petrol fiyatlarının 120 dolara, üretim altyapısının ağır hasar görmesi durumunda ise 150 dolara kadar çıkabileceğini değerlendirdiği belirtildi.

Avrupa Merkez Bankasının kararında manşet ve çekirdek enflasyon göstergelerinin farklı yönlere işaret etmesinin belirleyici olacağı ifade edildi. ECB ekonomistlerinin hesaplamalarına göre ocak-mayıs dönemindeki enflasyon artışının yaklaşık yüzde 90’ının enerji arz şoklarından kaynaklandığı belirtilirken, enerji dışı tarafta yavaşlamanın sürdüğü kaydedildi. Bu nedenle karar metninin tonunun faiz kararının kendisi kadar önemli olacağı ve ekim toplantısına yönelik fiyatlamaları etkileyebileceği aktarıldı.

ABD Hazinesinin uzun vadeli tahvillerde likidite desteği amacıyla yürüttüğü geri alımlarda işlem başına büyüklüğü 6 milyar dolara çıkardığı belirtilen analizde, genişletilmiş programın devreye girmesine rağmen 10 yıllık tahvil getirisinin yüzde 4,80’den yüzde 4,85’e, 2 yıllık getirinin ise yüzde 4,39’dan yüzde 4,42’ye yükseldiği ifade edildi. 10 yıllık faizin Ekim 2023’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştığı kaydedildi.

Analizde ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’la sürdürülen savaşın seçimden sonra sona ereceğini söylediği de aktarıldı. Kuzey Amerika ticaretinde ise Washington’ın Kanada menşeli bazı alkollü içkiler, süt ürünleri ve büyük hacimli motosikletlerin ithalatını yasakladığı, kararın 29 Eylül’de yürürlüğe gireceği belirtildi. Çelik, alüminyum, mobilya ve kağıt ürünlerine uygulanan yüzde 50’lik verginin 15 Eylül’de genişletileceği, Kanada’nın yaklaşık 20 milyar dolarlık ABD malına yönelik karşı vergilerinin ise 8 Eylül’de yürürlüğe girdiği kaydedildi.

Asya seansında petrol fiyatlarının 100 dolar üzerinde kalmasının ardından risk iştahının zayıfladığı belirtilirken Nikkei 225 yüzde 0,8, Kospi yüzde 0,9, Hang Seng yüzde 1,4, Şanghay Bileşik yüzde 0,3, Avustralya endeksi yüzde 1,5 ve Tayvan endeksi yüzde 0,8 geriledi. ABD vadeli işlemlerinde ise S&P 500 yüzde 0,18, Dow Jones yüzde 0,34 yükselirken Nasdaq yüzde 0,02 geriledi. Dolar/yen 153,42, euro/dolar ise 1,1640 seviyesinde bulunuyor.

Analizde, günün odağında TCMB ve ECB’nin faiz kararlarının bulunduğunu, kararların ardından ABD ağustos ayı üretici fiyat endeksinin açıklanacağını belirtti. TCMB’nin faiz kararının saat 14.00’te, ECB’nin para politikası kararının ise 15.15’te açıklanacağı, ABD üretici fiyat endeksinin de Türkiye saatiyle 15.30’da takip edileceği aktarıldı.